Παίζουμε την Πυθία - Διευκρινίσεις και διόρθωση επικοινωνίας

Μια πολύ σημαντική δεξιότητα επικοινωνίας είναι να μπορώ να γίνομαι συγκεκριμένη. Να δίνω διευκρινίσεις, να διορθώνω κάτι που δεν είπα σωστά ή να διορθώνω κάτι που μπορεί να έχει καταλάβει λάθος ο συνομιλητής μου.

Όλα αυτά σχετίζονται με την κοινωνική δεξιότητα επικοινωνίας αλλά και τη γλωσσολογική, καθώς αυτό που μας βοηθάει να γινόμαστε ακόμα πιο κατανοητοί είναι η σωστή γραμματική και σύνταξη.

Για να εξασκήσουμε αυτές τις δεξιότητες κάναμε κάποια μαθήματα.

Στο πρώτο ασχοληθήκαμε περισσότερο με το περιεχόμενο του μηνύματος και όχι και τόσο με τη σωστή σύνταξη της πρότασης. Παίξαμε ένα παιχνίδι όπου τα κορίτσια έπρεπε να πάρουν εναλλάξ το ρόλο της "Πυθίας" και να προσπαθήσουν να περιγράψουν μια ταινία, δίνοντας κάποια αρχικά στοιχεία γι' αυτήν. Στη συνέχεια, ο συνομιλητής της Πυθίας, έπρεπε να κάνει μερικές διευκρινιστικές ερωτήσεις για να μπορέσει να καταλάβει καλύτερα το μήνυμά της. Η Πυθία έπρεπε να προσπαθήσει να απαντήσει στις ερωτήσεις και στο τέλος ο συνομιλητής της να μαντέψει για ποια ταινία πρόκειται.

Είχα καιρό στο μυαλό μου να κάνουμε μια τέτοια δραστηριότητα και μετά από μια ταινία που είδαμε με την ελληνική μυθολογία, η Μελίνα μου έλεγε να παίξουμε την Πυθία θεατρικό. Σκέφτηκα ότι θα είχε πλάκα να ονομάσουμε το παιχνίδι "Πυθία", αφού και αυτή έδινε μηνύματα που δεν ήταν πολύ ξεκάθαρα.

Η περιγραφή ταινιών είναι κάτι που έχουμε δουλέψει πάλι αρκετά, γιατί οι ταινίες είναι ένα από τα μεγαλύτερα ενδιαφέροντα της Ιόλης. Της αρέσουν πολλά είδη ταινιών, αλλά και σειρές, ντοκιμαντέρ, τηλεπαιχνίδια και μπορεί να δει τα πάντα, σύμφωνα με την ηλικία της. Κάποια στιγμή κατάλαβα πως δεν είχε νόημα να βάζω συγκεκριμένους τίτλους ταινιών ή χαρακτήρων στο σύστημα της γιατί θα έπρεπε να κάνω συνέχεια αλλαγές. Η περιγραφή είναι ο προτιμότερος τρόπος να μου πει τι θέλει να δει, αλλά και μια ευκαιρία να εξασκήσει την επικοινωνία της.

Συνήθως παρακολουθούμε κάτι στην τηλεόραση όλοι μαζί, μετά το βραδινό, οπότε πολλές φορές ζητούσα από την Ιόλη να μου δώσει στοιχεία για την ταινία που ήθελε να δει. Την προέτρεπα να προσπαθήσει να μου περιγράψει κάτι σχετικά με τους χαρακτήρες, με το μέρος που εξελίσσεται η ταινία ή με την πλοκή κ.α.. Αφού μου έλεγε κάποια πράγματα, με διευκρινιστικές ερωτήσεις προσπαθούσα να καταλάβω τι ήθελε να δει. Κάποιες φορές τα κατάφερνα, ενώ κάποιες άλλες όχι. Όπως και να είχε πάντως κάναμε μια εποικοδομητική συζήτηση γιατί είτε βλέπαμε αυτό που ήθελε η Ιόλη ή κάτι που ταίριαζε στις περιγραφές της. Με τον καιρό έγινε καλύτερη στις περιγραφές και τώρα μας προτείνει αρκετές φορές από μόνη της τι να βάλουμε στην τηλεόραση.

Πριν ξεκινήσουμε το παιχνίδι με την Πυθία, της έδειξα μερικές χρήσιμες φράσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διόρθωση της επικοινωνίας και τις έχουμε στην κατηγορία "γρήγορες φράσεις". Όπως για παράδειγμα το έκανα λάθος, όταν επιλέγουμε κάτι που δεν θέλουμε, ή το δεν εννοώ αυτό, για την περίπτωση που δεν κατάλαβε καλά ο συνομιλητής μας και το σωστά όταν έχει καταλάβει καλά. Αντίστοιχα της έδειξα πώς μπορεί να επιβεβαιώσει ή να απορρίψει κάτι και από την αρχική σελίδα του λεξιλογίου της φτιάχνοντας μικρές προτάσεις με βασικές λέξεις αυτό είναι ή δεν είναι αυτό.

Ξεκίνησε η Ιόλη στο ρόλο της Πυθίας και μας έδωσε ένα σωρό πληροφορίες πριν προλάβουμε να τη ρωτήσουμε κάτι, ενώ όσο σκεφτόμασταν πρόσθεσε κι άλλες. Για την πρώτη ταινία είπε:

Κούκλα έχω τρέξει κοκκινομάλλες.

Πήγα μπαμπάς θέλει.

Λουλούδι μπορώ να σκαρφαλώσω.

Είναι θορυβώδεις.

Η σύνταξη και η γραμματική πήγαν περίπατο αλλά το μήνυμα της είχε αρκετές λεπτομέρειες. Αυτό που ήθελε να πει ήταν: Είναι κούκλα, έχει τρέξει, είναι κοκκινομάλλα. Θέλει να πάει στο μπαμπά της. Μπορεί να σκαρφαλώσει στα λουλούδια. Είναι θορυβώδης.

Της Μελίνας δεν της ερχόταν κάποια ταινία και επειδή η Ιόλη μας είχε ήδη πει αρκετές λεπτομέρειες, σχετικά με το "Ποιος", το "Πού" αλλά και το "Τι κάνει", τη ρώτησα αν η ταινία που σκεφτόταν ήταν οι Ευχούλιδες και αν αναφερόταν στην πρωταγωνίστρια, την πριγκίπισσα Πόπυ. Μου επιβεβαίωσε πως αυτό σκεφτόταν.

Μετά η Μελίνα άρχισε να περιγράφει για μια ταινία που έχει ένα δυνατό αγόρι και ένα όμορφο κορίτσι. Παρότρυνα την Ιόλη να κάνει μια ερώτηση σχετικά με την ταινία αλλά δεν μπορούσε να συγκεντρωθεί, οπότε έκανα εγώ την ερώτηση "Πού είναι;". Η Μελίνα μας απάντησε και τότε μάντεψα ότι η ταινία ήταν ο Ηρακλής. Το κακό με το παιχνίδι αυτό είναι ότι είναι δύσκολο να πει η Ιόλη τον τίτλο της ταινίας αν έχει μαντέψει κάποια, γιατί δεν έχει τόσο συγκεκριμένες λέξεις στο λεξιλόγιο της. Θα μπορούσα να της ζητήσω να γράψει τον τίτλο με το εναλλακτικό της μολύβι αλλά δεν ήθελα να την κουράσω και έτσι κι αλλιώς το ζητούμενο ήταν να εξασκηθεί περισσότερο στις περιγραφές.

Στη συνέχεια η Ιόλη περιέγραψε μια ακόμη ταινία:

Βλέπω μίνι βαν παίρνω (παίρνει)

Παρότρυνα τη Μελίνα να κάνει μια ερώτηση και ρώτησε "Ποιος παίρνει το μίνι βαν;"

Αρχικά η Ιόλη δεν απαντούσε μόνη της και της υπενθύμισα ποιες κατηγορίες λέξεων μπορούν να τη βοηθήσουν να απαντήσει. Της έδειξα τους ανθρώπους και τους χαρακτήρες, τα ζώα, αλλά και τα αντικείμενα. Την τελευταία κατηγορία της την έδειξα γιατί είχα μια υποψία για το ποια ταινία εννοούσε. Όντως πήγε στα αντικείμενα και απάντησε "κούκλα". Σε αυτή την περίπτωση εννοούσε κυριολεκτικά κούκλα, παιχνίδι. Η Μελίνα μάντεψε ότι μπορεί να είναι το Toy Story 4 αλλά δεν ήταν αυτό. Η Ιόλη πρόσθεσε και "Πήγα (πήγε) φίλη" και τότε τη ρώτησα αν είναι μια ταινία με τη Μπάρμπι που πάει διακοπές με ένα τροχόσπιτο. Μου είπε "Αυτό" ως επιβεβαίωση.

Ενώ στην αρχή τα κορίτσια ήταν λίγο διστακτικά, στη συνέχεια διασκέδασαν αρκετά με το παιχνίδι μας. Κάποια άλλη στιγμή έδειξα στην Ιόλη πώς θα μπορούσε να είχε πει τις προτάσεις της λίγο πιο σωστά, με σωστή γραμματική και σύνταξη, έτσι ώστε να ενισχύσει την κατανόηση του συνομιλητή της.

Στο επόμενο μάθημα, ήθελα να της δείξω κάποιες διευκρινίσεις που μπορεί να κάνει, με βάση ένα μήνυμά της ως παράδειγμα. Ήταν κάτι που είχε πει την ώρα που κάναμε κάτι άλλο και δεν είχα καταλάβει τι ήθελε να πει. Όταν το είπε, τη ρώτησα ένα δύο πράγματα σχετικά με το τι εννοεί, αλλά δεν μου επιβεβαίωσε κάτι. Ήθελα να της δείξω πώς μπορεί να μου το διευκρινίσει και να της δώσω την ευκαιρία να το κάνει, έστω και εκ των υστέρων.

Το μήνυμα της ήταν "Χαχα! Δε μου αρέσει φοβάμαι κολύμπι θάλασσα κακό σε Αύγουστος είναι κλαίω κλαίω". Σε γενικές γραμμές είχε φτιάξει καλά το μήνυμα της και ήταν γενικά κατανοητό τι έλεγε. Το θέμα ήταν ότι αυτό που είπε δεν ισχύει γενικά, δηλαδή γενικά δεν φοβάται το κολύμπι. Επιπλέον δεν μιλούσαμε για κάτι που σχετιζόταν με αυτό. Η άμεση αντίδραση μου ήταν να της πω "Τι εννοείς; Αφού εσένα σου αρέσει το κολύμπι.". Όντως μου επιβεβαίωσε ότι δεν ήταν αυτό που ήθελε να πει, προσθέτοντας "Μου αρέσει μια χαρά". Με αυτό που είπε διόρθωσε από μόνη της την παρανόηση που είχε γίνει σχετικά με το μήνυμα της. Δεν μου διευκρίνισε όμως παραπάνω τι εννοούσε. Επίσης όταν τη ρώτησα αν έκανε πλάκα (επειδή στην αρχή είχε πει χαχα) ή αν μιλούσε για κάποιον άλλο, ούτε μου επιβεβαίωσε ούτε μου απέρριψε κάτι.

Της έδειξα λοιπόν πώς θα μπορούσε να διευκρινίσει το μήνυμα της σε διάφορες περιπτώσεις, ανάλογα με το τι ήθελε να πει. Σε αυτά που αναφέρω παρακάτω, με πλάγια γραφή είναι αυτά που της έλεγα με το στόμα και με εισαγωγικά της τα έλεγα και της τα έκανα ταυτόχρονα modeling στον υπολογιστή. Το μήνυμα της λοιπόν θα μπορούσε να αναφέρεται σε...

Κάποιο προηγούμενο γεγονός

Αν αυτό που είπες αφορά κάτι που έγινε κάποια στιγμή πριν, για παράδειγμα το καλοκαίρι που πέρασε, μπορείς να μου πεις:

"Μια μέρα φοβήθηκα στη θάλασσα"

Μπορείς να μου πεις περισσότερες λεπτομέρειες γι' αυτό. Γιατί φοβήθηκες;

"Γιατί είχε κύμα"

Ή αν ήταν τότε που είχαμε πάει Κύπρο με το καράβι, μπορείς να μου πεις:

"Όταν ήμουν στο καράβι"

Είναι δηλαδή κάτι που θυμήθηκες, μια ανάμνηση.

"Είναι ανάμνηση"

Ή

"Το θυμήθηκα"

Μπορεί να συνέβη σε κάποιον άλλο

Αν συνέβη σε κάποιον άλλο, για παράδειγμα στη Μελίνα, μπορείς να μου πεις:

"Η Μελίνα το είπε"

Ή

"Λέω για άλλον"

"Για την αδερφή μου"

Ή

"Για ένα φίλο"

Μπορεί να είναι κάτι που το έχει δει σε ταινία

Αν το είχες δει σε κάποια ταινία, μπορείς να μου πεις:

"Είναι από ταινία"

"Που έχω δει"

Και να μου πεις μερικά πράγματα ακόμα για να καταλάβω ποια ταινία είναι. Αν ας πούμε είναι αυτή με τους ναυαγοσώστες, μπορείς να μου πεις:

"Με παιδιά που σώζουν κάποιον"

Μπορεί να έκανε πλάκα

Αναρωτιέμαι αν αυτό που είπες ήταν αστείο, αν έκανες πλάκα. Επειδή είχες πει χαχα στην αρχή. Αν είναι αστείο μπορείς να μου πεις:

"Είναι αστείο"

"Αστειεύομαι"

Μπορεί να ήταν ένα όνειρο που είδε

Αν ήταν ένα όνειρο που είδες, μπορείς να μου πεις:

"Είναι όνειρο"

"Το είδα χτες βράδυ"

Στο τέλος τη ρώτησα αν ήταν κάτι από όλα αυτά που σκέφτηκα και την παρότρυνα να μου διευκρινίσει. Είχε περάσει πάνω από εβδομάδα από τότε που είχε πει το μήνυμα αυτό και δεν θυμόταν τι ήθελε να μου πει. Της άρεσε όμως που της έδειξα διάφορους τρόπους που μπορεί να δώσει διευκρινίσεις.

Από το προηγούμενο σενάριο, καταλαβαίνουμε πόσο σημαντικό είναι να είμαστε συγκεκριμένοι όταν μιλάμε, αφού μια απλή φράση μπορεί να σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα. Και πως δεν πρέπει να βιαζόμαστε να βγάζουμε γρήγορα συμπεράσματα. Ιδίως όταν πρόκειται για κάτι που δεν είναι μέρος μιας ήδη υπάρχουσας συζήτησης.