Περιγραφή εικόνων και εξιστόρηση
- cristinaoth
- 18 Φεβ 2023
- διαβάστηκε 4 λεπτά
Άλλος ένας τρόπος να εξασκήσουμε την επικοινωνία μας, αλλά και την ικανότητα να γινόμαστε πιο συγκεκριμένοι, είναι με την περιγραφή εικόνων και την εξιστόρηση.
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε όποιες εικόνες θέλουμε και πιστεύουμε ότι θα κινήσουν το ενδιαφέρον του χρήστη εναλλακτικής επικοινωνίας. Εικόνες από βιβλία, από αγαπημένους χαρακτήρες, φωτογραφίες από κάτι που κάναμε, κ.α..
Εμείς έχουμε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν όλα τα παραπάνω, τόσο για εξάσκηση της επικοινωνίας, όσο και για εξάσκηση στο γράψιμο.
Αυτή τη φορά, χρησιμοποιήσαμε ένα καταπληκτικό βιβλίο χωρίς λόγια (silent book), το Ταξίδι του Aaron Becker, που είναι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας.
Πριν ξεκινήσουμε να το βλέπουμε, της εξήγησα πως αυτό το βιβλίο δεν έχει λέξεις και έτσι μπορούμε να πούμε την ιστορία όπως εμείς θέλουμε. Στο πρώτο μάθημα, είδαμε μόνο τις πρώτες σελίδες, την αρχή της ιστορίας. Το πηγαίναμε αργά γιατί κάναμε αρκετή συζήτηση πάνω στην κάθε σελίδα και της άφηνα αρκετή ώρα για να αποκριθεί.
Ανοίξαμε το βιβλίο στην πρώτη σελίδα και αυτή τη φορά δεν χρειάστηκε ούτε προτροπή ούτε ιδιαίτερη καθοδήγηση. Ξεκίνησε από μόνη της να σχολιάζει και να μου περιγράφει αυτά που έβλεπε. Της έκανα μόνο κάποιες διευκρινιστικές ερωτήσεις αν δεν καταλάβαινα ακριβώς τι εννοούσε και αποκρινόμουν σε αυτά που έλεγε. Αυτά που έλεγε ήταν αρκετά κατανοητά και η συζήτηση έρεε. Αυτό δεν είναι τόσο συνηθισμένο για την Ιόλη. Όταν αποφασίσει να πει κάτι από μόνη της, συνήθως εκφράζεται αρκετά καλά, αλλά όταν είναι να μιλήσει για κάποιο θέμα, που το ξεκινάει κάποιος άλλος ή στα πλαίσια ενός μαθήματος, δεν είναι σίγουρο ότι θα το κάνει με επιτυχία. Αν δεν την ενδιαφέρει να μιλήσει για κάτι, ή είναι πολύ κουρασμένη, το πιθανότερο είναι πως θα δώσει προτεραιότητα στις βασικές της ανάγκες και θ' αρχίσει τα θέλω να πιω, να φάω, να δω τηλεόραση, σταματώ και είμαι κουρασμένη κ.λπ.. Αλλά ακόμα και αν θέλει να μιλήσει για κάτι, μπορεί η απραξία της να μην την αφήσει να εκφραστεί όπως θα ήθελε.
Αυτή τη φορά λοιπόν, δεν ήταν έτσι, περιέγραφε τις εικόνες τη μια μετά την άλλη και όλα όσα έλεγε ήταν εντός θέματος. Δεν ξέρω αν ήταν σε καλή μέρα ή αν την ενδιέφερε πολύ το βιβλίο αλλά όπως και να έχει, μπόρεσε να μου εκφράσει διάφορες σκέψεις της για το θέμα.
Στη συνέχεια βάζω μερικά από τα σχόλια που ξεχώρισα για τις σελίδες του βιβλίου που κάναμε.
Βλέπω αυτός καλύτερος φίλος
δειλός τι κάνεις;
(Το είπε για το αγόρι στα αριστερά, και μετά σχολίασε ότι είναι δειλός, ότι δεν τη ρωτάει "τι κάνεις;")
Γείτονας λέει σταματώ
Κουράζομαι
(Εδώ μάλλον εννοούσε ότι κάποιος από τους δύο είπε ότι θέλει να σταματήσει το παιχνίδι γιατί κουράστηκε)
Αυτό πότε τρώω;
(Ρωτάει το κορίτσι τη μαμά της πότε θα φάνε)
Διαλέγω φούξια κιμωλία
(Δεν είμαι σίγουρη αν είχε δει τη συνέχεια της ιστορίας, όπου το κορίτσι έχει όντως μια κόκκινη κιμωλία, ή αν αναφερόταν στην κιμωλία που φαίνεται στην προηγούμενη εικόνα)
Χρειάζομαι κάτι μια αγκαλιά
(Τη ρώτησα πώς νομίζει ότι νιώθει το κορίτσι)
Δε νομίζω είναι φούξια αυτό
(Σχόλιο για το χρώμα της κιμωλίας)
εξαφανίζομαι
(Τη ρώτησα τι κάνει το κορίτσι στη δεξιά εικόνα)
Μπορώ να δω;
Μπορώ να πάω σπίτι
(Τη ρώτησα πού νομίζει ότι θα πάει το κορίτσι;)
Αστείο δάσος έρχομαι είναι
αισθητηριακό δωμάτιο
θέατρο
(Νομίζω ότι εννοούσε ότι μοιάζει με αισθητηριακό δωμάτιο και θέατρο επειδή είχε φώτα και φαναράκια)
Χωρίς εύκολο παίρνω μαζί πρόσωπο φίλος
(Σχολίασε ότι δεν είναι εύκολο να πάρει μαζί το φίλο της)
Δεν έκανα πολύ modeling γιατί η Ιόλη έλεγε αρκετά πράγματα. Σε κάποια σημεία μπορεί να της έλεγα πάλι κάτι που είπε αυτή με λίγο πιο σωστό τρόπο ή να πρόσθετα κάτι πάνω σε αυτά που έλεγε ή να της έκανα κάποια ερώτηση. Όταν όμως δουλεύουμε με πιο αρχάριους χρήστες ή απλά ο χρήστης επικοινωνίας δεν συμμετέχει πολύ, τότε είναι καλό να κάνουμε εμείς τις περιγραφές και την εξιστόρηση, δείχνοντας του με modeling πώς θα μπορούσε να πει κάποια πράγματα.
Μπορούμε να κάνουμε modeling διάφορους τύπους λέξεων: περιγραφές (χρώματα, ποσότητες-μεγέθη, περιγραφές ανθρώπων ή αντικειμένων), λέξεις που εκφράζουν γνώμη, θέσεις - μέρη, συναισθήματα, ενέργειες (τι κάνει κάποιος στην εικόνα) ή και ουσιαστικά (δηλαδή να πούμε τι βλέπουμε στην εικόνα : χαρακτήρες, αντικείμενα κλπ).
Τις επόμενες φορές που κάναμε το υπόλοιπο βιβλίο, η Ιόλη ήταν κουρασμένη και δεν είχε ιδιαίτερη όρεξη, οπότε ανέλαβα κυρίως εγώ την εξιστόρηση. Της έδειχνα πώς μπορεί να πει την ιστορία με απλές περιεκτικές προτάσεις, που έδιναν πληροφορίες για το "Ποιος", το "Τι κάνει" και το "Πού", π.χ. Το κορίτσι ζωγραφίζει μια βάρκα κοντά στον ποταμό.
Ένα άλλο διασκεδαστικό εργαλείο για να δουλέψουμε περιγραφές και εξιστόρηση είναι οι παραμυθοκάρτες. Οι εκδόσεις Κίτρινο Πατίνι έχουν μεγάλη συλλογή από παραμυθοκάρτες με πολύ όμορφη εικονογράφηση. Η Ιόλη τις έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν αρκετά με την παλιά της λογοθεραπεύτρια.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να τις χρησιμοποιήσουμε, αλλά ένας ενδεικτικός τρόπος είναι να επιλέξει ο χρήστης εναλλακτικής επικοινωνίας μια κάρτα από κάθε κατηγορία καρτών (χαρακτήρες, μέρη, ενέργειες κλπ) και να φτιάξουμε μαζί την ιστορία. Να κάνουμε δηλαδή modeling στον υπολογιστή την ιστορία που έφτιαξε με τις κάρτες. Ο χρήστης εναλλακτικής επικοινωνίας μπορεί να μας βοηθήσει στην εξιστόρηση όσο θέλει, ή να προσθέσει και άλλα πράγματα μέσα από τον υπολογιστή του.
Ακόμα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τις εικόνες μεμονωμένα για να δουλέψουμε περισσότερο τις περιγραφές, να περιγράψουμε δηλαδή έναν χαρακτήρα, ή ένα μέρος κλπ..
Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε δύο βιντεάκια μας που δουλεύουμε την περιγραφή και την εξιστόρηση.
Στο πρώτο, η Ιόλη ήταν περίπου στο δεύτερο χρόνο που είχε το σύστημα επικοινωνίας της. Ήμουν λίγο επίμονη γιατί τότε δεν είχε πολύ μεγάλη απραξία, αλλά τώρα θα άλλαζα κάποια πράγματα. Θα της έδινα περισσότερο χρόνο να αποκριθεί, δε θα τη διέκοπτα και δε θα επαναλάμβανα συνέχεια τις ερωτήσεις.
Στο δεύτερο βίντεο, που είναι πιο πρόσφατο, κάνω περισσότερο modeling. Έχω αναλάβει την εξιστόρηση σε ένα βιβλίο που είχαμε ήδη διαβάσει και η Ιόλη με βοηθάει. Στην πράξη δεν είχε ιδιαίτερη όρεξη να συμμετέχει στην εξιστόρηση αλλά τουλάχιστον είχε καλή διάθεση και συμμετείχε με σχόλια και πειράγματα. Αν προσέξετε, στις σελίδες του βιβλίου έχω κάποια σημειώματα postit. Εκεί σημείωνα τι ήθελα να κάνω modeling σε κάποια σημεία της ιστορίας. Είχα κάνει δηλαδή μια προεργασία από πριν, για να δω με ποιον τρόπο μπορώ να πω κάποια πράγματα, αν υπάρχουν οι λέξεις που θέλω να χρησιμοποιήσω στο σύστημα επικοινωνίας και πού είναι αυτές και πώς μπορώ να πω κάτι με πιο βασικές λέξεις.
Σχόλια