Το σπίτι μας κινδυνεύει

Διαβάσαμε το βιβλίο "Το σπίτι μας κινδυνεύει", της Jeannette Winter, με θέμα τον αγώνα της Γκρέτα Τούνμπεργκ για το περιβάλλον. Ένα βιβλίο με ωραία εικονογράφηση, που αν και δεν έχει μεγάλο κείμενο, δίνει τροφή για πολλή συζήτηση.

Τις δύο πρώτες φορές που ασχοληθήκαμε με το βιβλίο αυτό, το διαβάσαμε, έκανα πολύ modeling και συζητήσαμε για το πώς μας κάνει να νιώθουμε. Η Ιόλη είπε ότι την έκανε να νιώθει "περήφανη, χαρούμενη, απογοητευμένη, τρομαγμένη" και η αλήθεια είναι ότι όντως προκαλεί διάφορα συναισθήματα. Τη δεύτερη φορά διαβάσαμε μερικά αποσπάσματα από το site του εκδότη και από το βιβλίο "ΠΛΑΝΗΤΗΣ SOS" της Marie G. Rodhe, επίσης πολύ ενδιαφέρον βιβλίο που περιγράφει με λεπτομέρειες διάφορες απειλές κατά του περιβάλλοντος, προσομοιάζοντας τις με μυθικά τέρατα. Ήταν ευκαιρία να μιλήσουμε όχι μόνο για τα προβλήματα του περιβάλλοντος αλλά και για πιθανές λύσεις τους.

Το διάβασμα αυτών των βιβλίων είναι ευκαιρία για πολύ modeling, τόσο βασικών λέξεων, όσο και πιο ειδικών που δεν τις δείχνουμε τόσο συχνά στο σύστημα επικοινωνίας, όπως περιβάλλον, κλίμα κ.α.. Καθώς συζητάμε για το περιβάλλον και για τα φυσικά φαινόμενα, λέμε πολλές λέξεις που δεν χρησιμοποιούμε συχνά, όπως υπερθέρμανση, άνοδος της στάθμης της θάλασσας, κλιματική αλλαγή, τσουνάμι κ.λπ.. Αυτές οι λέξεις συνήθως δεν υπάρχουν στα συστήματα επικοινωνίας και δεν χρειάζεται να τις προσθέσουμε, εκτός και αν το θέλει ο ίδιος ο χρήστης. Συνήθως προσπαθούμε να τις δείχνουμε περιγραφικά στο σύστημα. Δηλαδή λέμε τη λέξη με το στόμα, αλλά τη λέμε και τη δείχνουμε και περιγραφικά, χρησιμοποιώντας πιο βασικές λέξεις. Για τις προηγούμενες εκφράσεις μπορούμε να πούμε η θερμοκρασία ανεβαίνει, η γη γίνεται πιο ζεστή, κάνει πιο πολύ ζέστη, το νερό στη θάλασσα ανεβαίνει, το κλίμα / ο καιρός αλλάζει, πολύ μεγάλο κύμα κ.λπ.. Αυτό, στην εναλλακτική επικοινωνία αναφέρεται ως περιγραφική διδασκαλία (descriptive teaching).

Τα κορίτσια έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για τα βιβλία και το περιβάλλον. Στο τέλος η Ιόλη μου εξέφρασε και μια απορία της "Πότε δεν ζεστό;" (το κλίμα) και μου είπε ότι θέλει να μάθει περισσότερα για τα άγρια ζώα "περισσότερα άγρια ζώα μαθητής". Τις επόμενες μέρες (ξανά)είδαμε μερικά επεισόδια από τη σειρά ντοκιμαντέρ "Ο Πλανήτης μας", στο Netflix.

Λέξεις / φράσεις για modeling:

σπίτι, κινδυνεύω, περιβάλλον, κόσμος, πλανήτης, Γη, πιο ζεστό, καιρός, αλλάζω, πάγος, λιώνω, κοράλλια, έρημος, φωτιά, πολύ βροχή, δυνατός αέρας, καταιγίδα, μεγάλο κύμα, άσχημο, τρομακτικό, επικίνδυνο, ζώα, άνθρωπος, εσύ τι κάνεις;

Η πρώτη δραστηριότητα που κάναμε ήταν ένα πείραμα, που μας βοήθησε να δούμε πώς το λιώσιμο των πάγων επηρεάζει τη στάθμη της θάλασσας και πότε ο πάγος λιώνει πιο γρήγορα, όταν είναι μέσα στο νερό ή έξω από αυτό. Φτιάξαμε λοιπόν δύο νησάκια σε γυάλινα μπολ με ίδιο μέγεθος και ίδια στάθμη νερού. Στο ένα βάλαμε παγάκια μέσα στο νερό και στο άλλο πάνω στη στεριά. Μετρήσαμε τη στάθμη του νερού πριν βάλουμε τον πάγο και αφού είχε λιώσει και είδαμε πού λιώνει πιο γρήγορα. Καθ' όλη τη διάρκεια του πειράματος, έκανα στην Ιόλη modeling, όλα όσα κάναμε και τι περιμέναμε να δούμε με το πείραμα.

Μερικά από αυτά που έκανα modeling:

Κάνω ένα πείραμα Θέλω να δω τι γίνεται όταν λιώνει ο πάγος στη Γη Έχω τη θάλασσα Ένα νησί Και πάγο Όπως ο πάγος στη Γη Στο ένα ο πάγος είναι πάνω στο νησί Στο άλλο είναι μέσα στη θάλασσα Ανεβαίνει το νερό στη θάλασσα; Πότε θα λιώσει; Πού λιώνει πιο γρήγορα; Έξω από τη θάλασσα; Ή μέσα;

Στην Ιόλη της έκανα modeling τις πλήρεις προτάσεις όπως φαίνονται παραπάνω, αλλά σε κάποιο χρήστη που βρίσκεται σε πιο αρχικό επίπεδο στην εκμάθηση του συστήματος επικοινωνίας του, θα έκανα modeling τις λέξεις που έχω με bold από την κάθε πρόταση. Βέβαια σε κάθε περίπτωση με το στόμα θα έλεγα όλη την πρόταση.

Στην ερώτηση ποιος πάγος νομίζουν ότι θα λιώσει πιο γρήγορα, απάντησαν και οι δύο αυτός που είναι μέσα στο νερό "είναι μέσα".

Την επόμενη φορά, ψάξαμε φωτογραφίες στο διαδίκτυο για να φτιάξουμε ένα πόστερ για το περιβάλλον. Ψάξαμε με λέξεις κλειδιά όπως περιβάλλον, πάγοι - λιώνουν, κοράλλια - πεθαίνουν, δάση - φωτιά, θάλασσα -πλαστικά κ.α.. Από κάθε θέμα διαλέξαμε μια φωτογραφία πριν το περιβάλλον να πάθει ζημιά και μια αφού έχει πάθει. Η Ιόλη με βοήθησε λίγο να γράψω κάποια γράμματα σε κάποιες λέξεις αλλά επειδή ήταν κουρασμένη κυρίως παρακολουθούσε την ώρα που τις γράφαμε η Μελίνα και εγώ. Με αυτή τη δραστηριότητα δεν στοχεύουμε τόσο στο ανεξάρτητο γράψιμο, όσο στη βελτίωση της πρόσβασής της στο πληκτρολόγιο. Δηλαδή, από τη μία της δείχνω πώς μπορεί να γράψει κάτι και από την άλλη την καλώ να συμμετέχει όσο μπορεί και να εστιάζει στα γράμματα στο πληκτρολόγιο. Για το ανεξάρτητο γράψιμο κάνουμε άλλα μαθήματα με το εναλλακτικό της μολύβι και το πληκτρολόγιο που δεν είναι τόσο καθοδηγούμενα.

Αφού είχαμε κολλήσει τις φωτογραφίες στο πόστερ, σειρά είχε η δραματοποίηση - συνέντευξη. Τα κορίτσια έπαιξαν την Γκρέτα και απαντούσαν σε ερωτήσεις εναλλάξ, ενώ εγώ ήμουν η δημοσιογράφος Σκίπερ, χρήστης αναπηρικού αμαξιδίου και εναλλακτικής επικοινωνίας. Η Ιόλη γελούσε με το σκετσάκι μας αλλά δε συμμετείχε πάρα πολύ. Όταν τη ρώτησα τι της είχε κάνει μεγαλύτερη εντύπωση από την κλιματική αλλαγή είπε "φωτεινό συχαίνομαι" και εννοούσε τη φωτιά. Αργότερα που τη ρώτησα αν την ακολούθησαν και άλλοι στους αγώνες της για το κλίμα μου απάντησε ναι με τα σύμβολα ναι -όχι και πρόσθεσε "μου αρέσει βοήθεια εμένα". Ακόμα σχολίασε και για το αμαξίδιο της κούκλας δημοσιογράφου "αμαξίδιο μου αρέσει".

Για το βιβλίο αυτό αφιερώσαμε μια ακόμα μέρα, που γράψαμε συνθήματα για το περιβάλλον για να συμπληρώσουμε το πόστερ μας. Στην αρχή μιλήσαμε λίγο για το πώς μπορούμε να γράψουμε ένα σύνθημα και είδαμε τα συνθήματα του βιβλίου. Η Ιόλη έγραψε με το εναλλακτικό μολύβι της "Γη στο ρεύμα" και αφού της έκανα ερωτήσεις για να καταλάβω τι θέλει να πει, της πρότεινα τέσσερις λέξεις για να συμπληρώσει το σύνθημα της. Από αυτές διάλεξε την "προσοχή".

Το εναλλακτικό μολύβι της Ιόλης αποτελείται από έναν διπλά πλαστικοποιημένο πίνακα Α3 με τις ομάδες γραμμάτων και μικρότερους πλαστικοποιημένους πίνακες Α4 με τα γράμματα της κάθε ομάδας και έναν ακόμα με τα κύρια σημεία στίξης. Για να επιλέξει ένα γράμμα κοιτάζει απευθείας την ομάδα γραμμάτων από το μεγάλο πίνακα και στη συνέχεια το γράμμα που θέλει από το μικρό πίνακα. Για να χωρίσει τις λέξεις κοιτάζει είτε το κενό στο μεγάλο πίνακα ή την ρωτάω εγώ αν η λέξη της έχει ολοκληρωθεί. Αν είναι πολύ κουρασμένη ή έχει μεγάλη απραξία, εκτός από το απευθείας κοίταγμα χρησιμοποιούμε και τη μέθοδο PAS (αναφέρω μία μία τις επιλογές και μου υποδεικνύει με ναι αυτή που θέλει).