Κοινωνικός διάλογος και αλλαγή έντασης φωνής

Στα πλαίσια του μαθήματος που κάνουμε φέτος για το πώς μπορούμε να έχουμε περισσότερο αυτόνομη και ανεξάρτητη επικοινωνία, κάναμε μια σειρά μαθημάτων σχετικά με τον κοινωνικό διάλογο.

Ήδη σε προηγούμενα μαθήματα είχαμε δουλέψει κάποια πράγματα που βοηθούν στο να έχουμε έναν πιο φυσικό διάλογο με κάποιον, όπως το να μιλάμε με μικρές προτάσεις και να τις σβήνουμε, στο post Επιτραπέζιο Πύργος των φαντασμάτων - Μιλάω και σβήνω μια πρόταση, και το πώς μπορούμε να γινόμαστε συγκεκριμένοι και να διορθώνουμε τυχόν παρανοήσεις σχετικά με την επικοινωνία μας, στο post Παίζουμε την Πυθία - Διευκρινίσεις και διόρθωση επικοινωνίας.

Αυτή τη φορά κάναμε μια σειρά μαθημάτων όπου ασχοληθήκαμε λίγο περισσότερο με το λεξιλόγιο αλλά και με διάφορες πρακτικές που μας βοηθούν να ξεκινήσουμε, να συνεχίσουμε, αλλά και να ολοκληρώσουμε έναν κοινωνικό διάλογο.

Στα πρώτα μας μαθήματα, που περιγράφονται σε αυτό το post, είδαμε σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να χαμηλώνουμε λίγο τη φωνή του συστήματος επικοινωνίας και πότε να την αυξάνουμε. Χρησιμοποιήσαμε το συμβολικό παιχνίδι και κάποια σενάρια επικοινωνίας, για να εξασκήσουμε την αλλαγή της έντασης αλλά και το λεξιλόγιο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σε αυτές τις περιπτώσεις.

Θα ακολουθήσουν περισσότερα posts με τα επόμενα μαθήματα μας σχετικά με τον κοινωνικό διάλογο.

Η φωνή του συστήματος επικοινωνίας της Ιόλης είναι συνήθως ρυθμισμένη στο 90% της έντασης του υπολογιστή, και ακούγεται αρκετά καλά σε ένα χώρο που δεν έχει φασαρία. Σε χώρους με φασαρία δεν ακούγεται καλά και κανονικά θα χρειαζόταν κάποιο δυνατό φορητό ηχείο, αλλά δεν έχουμε βρει κάποιο αρκετά μικρό που να μας βολεύει.

Από την άλλη, δεν έχει χρειαστεί πολλές φορές να χαμηλώσουμε τη φωνή, αλλά είναι χρήσιμο να ξέρουμε σε ποιες περιπτώσεις χρειάζεται να μιλάμε λίγο πιο σιγανά. Όταν για παράδειγμα είμαστε στο δωμάτιο του νοσοκομείου με άλλους ανθρώπους, την ώρα του μαθήματος στο σχολείο, στη βιβλιοθήκη κ.λπ.. Αντίστοιχα, κάποιες φορές είναι απαραίτητο να αυξήσουμε τη φωνή μας για να ακουστούμε καλύτερα.

Για να μπορεί μόνη της να ρυθμίζει τη φωνή, της έχω φτιάξει τρία κουμπιά στις ρυθμίσεις. Το πρώτο κουμπί αυξάνει τη φωνή κατά 30%, το δεύτερο δείχνει πόσο είναι η φωνή κάθε στιγμή και το τρίτο μειώνει τη φωνή κατά 30%. Για να πετύχω την αύξηση ή τη μείωση της φωνής κατά 30% και όχι κατά 10% για την οποία υπάρχει εντολή του Grid, έβαλα την αντίστοιχη εντολή τρεις φορές μέσα σε κάθε κουμπί.

Το πρώτο σενάριο που παίξαμε ήταν επίσκεψη στο νοσοκομείο για εξετάσεις. Χρησιμοποιήσαμε την εφαρμογή Toca Boca, όπως και στο μάθημα που έχω περιγράψει στο post Toca Boca Νοσοκομείο Medical Advocacy.

Αυτή τη φορά, εκτός από την επικοινωνία με τη γιατρό για την υγεία και την ενημέρωση σχετικά με τις εξετάσεις που θα κάνουμε, είδαμε και μια περίπτωση που χρειάστηκε να μειώσουμε την ένταση του συστήματος επικοινωνίας. Όταν ολοκληρώσαμε τη συνομιλία μας με τη γιατρό, η γιατρός ξεκίνησε να μιλάει με μια άλλη μικρή ασθενή στο δωμάτιο, οπότε έδειξα στην Ιόλη πώς μπορεί να χαμηλώσει τη φωνή της, έτσι ώστε αν ήθελε να πει κάτι στη συνοδό της, να μην ενοχλεί τους υπόλοιπους.

Μετά, όταν έφυγε η γιατρός, θέλαμε να πιάσουμε κουβέντα με το κορίτσι που ήταν στο ίδιο δωμάτιο και δυναμώσαμε πάλι την ένταση για να μπορεί να μας ακούει. Επιπλέον είδαμε κάποια πράγματα που μπορούμε να πούμε όταν κάνουμε μια νέα γνωριμία: να πει το όνομα της, κάποιο άλλο στοιχείο που μπορεί να θέλει, π.χ. την ηλικία της, τα ενδιαφέροντα της κ.α.. Η Ιόλη της πρότεινε να πάνε στην τραπεζαρία, οπότε πήγαμε και στην τραπεζαρία του νοσοκομείου στο Toca Boca. Εκεί δυναμώσαμε και άλλο την ένταση της φωνής για να μπορεί να ακουστεί καλύτερα σε περιβάλλον με θόρυβο.

Το επόμενο σενάριο που παίξαμε ήταν σχολείο στο Toca Boca. Στο παιχνίδι κάναμε μάθημα και συζητήσαμε για ένα βιβλίο που η τάξη είχε διαβάσει σε προηγούμενο μάθημα. Ήταν ένα βιογραφικό κείμενο για τη ζωή της Έλεν Κέλερ, που είχαμε όντως δουλέψει με την Ιόλη στο πραγματικό μάθημα ανάγνωσης που διαβάζει μόνη της. Το είχε διαβάσει και η Μελίνα και είχαμε δει και μια σχετική ταινία, οπότε ήταν κάτι για το οποίο θα μπορούσαν να συζητήσουν και οι δύο.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τους υπενθύμιζα να μιλουν με τη σειρά τους και να μην διακόπτουν αυτόν που μιλάει. Ακόμα έδειχνα στην Ιόλη πώς μπορεί μέσα από το σύστημά της να παίρνει το λόγο, χρησιμοποιώντας την έτοιμη φράση "Θέλω να πω κάτι" ή φτιάχνοντας μια πρόταση με βασικές λέξεις από την αρχική της οθόνη "Εγώ θέλω να πω". Επίσης όταν ήθελε να ακουστεί, να αυξάνει τη φωνή, ενώ όταν μιλούσε κάποιος άλλος να μειώνει τη φωνή.

Είχε πλάκα γιατί η Μελίνα και εγώ παίζαμε και κάποια από τα άλλα παιδιά, αλλάζοντας τις φωνές μας. Αλλά και η Ιόλη μπήκε στο νόημα, αφού μιλούσε και αυτή σε μια φίλη της, τη Μαρία. Χρησιμοποίησε δηλαδή το όνομα μιας πραγματικής φίλης μας που έχει στο σύστημα της για να απευθυνθεί σε μια συμμαθήτριά της στο παιχνίδι. Την ώρα που μιλούσε η δασκάλα λοιπόν, η Ιόλη ήθελε να πιάσει κουβεντούλα με τη φίλη της, "Μαρία τι έκανες το Σαββατοκύριακο;". Η δασκάλα την παρακάλεσε να μη μιλάει για αλλά θέματα την ώρα του μαθήματος και ήταν μια ευκαιρία για να της δείξω και πώς να χαμηλώσει τη φωνή για να μην ενοχλεί. Στη φίλη της τη Μαρία απευθύνθηκε και πιο μετά όταν η δασκάλα τη ρώτησε αν θέλει να πει τη γνώμη της για κάτι σχετικό με το βιβλίο, η Ιόλη είπε "Εσύ Μαρία", αποφεύγοντας έτσι την ερώτηση.

Γενικά πάντως συμμετείχε και στις ερωτήσεις που αφορούσαν το βιβλίο. Συμπληρώνοντας κάτι που έλεγε η Μελίνα για τη δασκάλα της Έλεν Κέλερ, η Ιόλη είπε "παίρνω μαθαίνω", για τότε που η δασκάλα της Έλεν την πήρε μακριά από την οικογένεια της για να της μάθει πώς να επικοινωνεί. Ακόμα, αφού την πήγα στη σωστή κατηγορία, απάντησε "ακούω" στην ερώτηση τι άλλο δεν μπορούσε να κάνει η Έλεν (η Μελίνα είχε ήδη πει ότι δεν έβλεπε).

Προς το τέλος του παιχνιδιού, τα παιδιά βγήκαν διάλειμμα και τότε είχαμε την ευκαιρία να αυξήσουμε τη φωνή και να μιλήσουμε χαλαρά με φίλους. Η Ιόλη ρώτησε τη Μελίνα "Είσαι καλά;". Η Μελίνα της απάντησε και τη ρώτησε και αυτή πώς είναι και η Ιόλη απάντησε "χαρούμενη". Στη συνέχεια ήθελαν και οι δύο να φάνε, οπότε πήγαμε στην τραπεζαρία του σχολείου και ολοκληρώσαμε το παιχνίδι.

Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού έκανα κάποια πράγματα modeling, αλλά όχι όλα όσα έλεγα γιατί δεν ήθελα να διακόπτω τη ροή του διαλόγου.

Τέτοια σενάρια επικοινωνίας που γίνονται σε ελεγχόμενο περιβάλλον είναι καλή ευκαιρία για να δείξουμε και να εξασκήσουμε τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να κάνουμε κοινωνικό διάλογο, κάποιες έτοιμες φράσεις που μας βοηθούν να αποκρινόμαστε πιο γρήγορα κ.λπ.. Φυσικά η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Η Ιόλη μπορεί να μην έχει καλή πρόσβαση στον υπολογιστή της, όταν για παράδειγμα είμαστε εκτός σπιτιού, ή να είναι κουρασμένη ή η απραξία της να είναι πιο έντονη.

Όταν η Ιόλη ήταν πιο μικρή προσπαθούσα να της κάνω modeling αυτό το λεξιλόγιο και σε πραγματικές καταστάσεις. Δηλαδή όταν έρχονταν σπίτι φίλοι ή οι δάσκαλοι της, την προέτρεπα να χαιρετήσει, να πει τα νέα της κ.α. Συνήθως την πήγαινα στις αντίστοιχες κατηγορίες και έδειχνα και εγώ πώς χαιρετάω. Αυτό που κατάλαβα όμως ήταν πως δεν της άρεσε πολύ να της δείχνω πράγματα μπροστά στους άλλους και επίσης δεν της άρεσε καθόλου να την προτρέπω να πει τα νέα της. Κάποια στιγμή σταμάτησα να επιμένω να μιλήσει με τύπους, απλά χαιρετούσα και την άφηνα να πει τα νέα της μόνη της, αν ήθελε. Αν δεν ήθελε, που συνήθως δεν ήθελε, έλεγα εγώ κάποια πράγματα.

Τώρα αν θέλει να πει κάτι θα το πει από μόνη της και απλά τη βοηθάω να γίνει πιο συγκεκριμένη, αν δεν το καταφέρει. Όσο για τους χαιρετισμούς ακόμα δεν τους έχει σε μεγάλη υπόληψη, αλλά κάποιες φορές θα ρωτήσει τον άλλο "είσαι καλά;" ή "τι κάνεις;". Όταν γυρίζω από τη δουλειά, με ρωτάει συχνά αν είμαι καλά και συνήθως απαντάει όταν τη ρωτάω και εγώ πώς είναι. Οι επισκέπτες δεν την αντιλαμβάνονται πάντα τόσο εύκολα γιατί μπορεί να πει και άλλα πράγματα ταυτόχρονα, αλλά τους επισημαίνω τι έχει πει η Ιόλη για να αποκριθούν.